Geven

De eerste dag van de vakantie staat in het teken van goed doen. De kinderen hebben hun spaarpot geleegd op mijn bed en het spaargeld moet dringend geteld worden. De twee spaarpotten blijken voller te zijn dan we dachten. Regelmatig krijgen de kinderen van opa en oma “zakgeld”. Ze hebben geen flauw benul van de waarde van dit geld en stoppen het automatisch in hun spaarpot. Die handeling op zich geeft al genoeg vreugde. Cato spaart voor een echte motor en Rika voor (iets minder ambitieus) rolschaatsen.

Maar vandaag wordt er niet gespaard. Nee, vandaag gaan we geven. Met ons gezin kijken we elk jaar naar 3fm Serious Request. Dit jaar spreekt het doel de kinderen echt aan. Er wordt voortdurend in huis geroepen “we laten die kinderen niet stikken.” We vertrekken vroeg naar Breda. Nadat de kinderen hebben besloten hoeveel ze kunnen missen stappen we in de auto. Cato heeft een tasje met daarin haar portemonnee en ook die van Rika. Ze hebben unaniem besloten om ieder 10 euro te doneren. Ze willen zien op internet wat er met hun geld gedaan wordt. Ze begrijpen heel goed dat ze met hun geld wel 5 kinderen kunnen redden en ik zie mijn kinderen gloeien, gloeien van trots.

In Breda is het gezellig druk. We komen bij de brievenbus en wat onwennig wordt het geld er in gedaan. Rika roept vrolijk: “we redden de wereld.” En zo is het. Iedereen kan invloed hebben op de wereld. Hoe groot je ook bent. Hoe klein en breekbaar je ook bent. Net zoals Tijn, die met zijn actie nu al meer dan een miljoen euro heeft opgehaald. Hij weet dat hij de volgende editie van Serious Request niet meer gaat mee maken. Geen eindexamen, geen rijles, geen trouwpartij, geen kinderen, geen baan, allemaal niet voor hem. Maar voor altijd heeft hij zijn stempel op deze wereld gedrukt. Voor altijd in onze harten gesloten en duizenden kinderen in andere landen geholpen. We kunnen allemaal een voorbeeld zijn. Het voelt goed om te geven, iets te betekenen. Zoals Cato zegt: “wat leuk om te geven zeg.”

Binnen

De kerstvakantie is ingeluid met een kerstmusical op school. Wat ongelooflijk leuk om alle kinderen van de school samen een optreden te zien verzorgen. Onze kinderen zitten op een kleine school en wat me mateloos ontroert is de verbinding die alle kinderen met elkaar hebben. Groot en klein staan samen op het podium en zingen naar hartenlust. Op het einde stonden alle kinderen weer samen op het podium om de musical af te sluiten en toen hield een jongen van groep 5 de tekst voor de kinderen van groep 1. Zo mooi om te zien en ook best grappig, aangezien de groep ééners nog niet kunnen lezen. De bedoeling was goed en heel kenmerkend voor onze school.

Vandaag nog een dag naar school. Samen knutselen, lunchen en een afsluiting met samen zingen onder de boom. Ook werden er nog twee kinderen uitgeveegd. Zij gaan tussentijds naar een andere groep en traditiegetrouw zit je dan op een karretje met een bel terwijl de juf je naar de volgende groep rijdt. Iedereen staat te klappen in de gang en roept de naam van het kind. Elke keer krijg ik weer kippenvel en slik even mijn tranen in.

Nu is de vakantie begonnen. Een vakantie die bol zal staan met films kijken, het glazen huis bezoeken, kerst vieren en terugkijken op het afgelopen jaar. De kinderen zijn moe. Pap en mam hebben een flinke kou te pakken, dus het wordt vooral een tijd van rust. Onder een deken op de bank wegduiken en heerlijk samen zijn. Het klinkt allemaal gezapig, maar ik ben er wel aan toe. Ze kunnen doen wat ze willen buiten, maar wij keren even naar binnen. Bezinnen.

Kerstpakket

December is de maand van Sinterklaas, pepernoten, cadeautjes, de kerstboom, gourmetten en (jawel) het kerstpakket. Geen ander onderwerp is te vinden op het werk waar unaniem over geklaagd wordt. Het kerstpakket zorgt elk jaar weer voor veel opschudding, alsof we niets beters te doen hebben en al onze gal hebben opgespaard voor de laatste dagen van het jaar.

Dit jaar is het roer omgegooid. Nu heb ik zelf een wisselend gevoel bij het kerstpakket. Ik ben opgevoed in de gedachte dat je altijd dankbaar moet zijn voor een cadeau, ook al zijn het twee foeilelijke gifgeel gekleurde vazen (die ik dus ooit kreeg voor mijn verjaardag van mijn ex-schoonzus). Dus het krijgen van een kerstpakket is iets om dankbaar voor te zijn, immers, je werkgever hoeft je niets te geven. Het is een aardigheidje, een blijk van waardering zullen we maar zeggen. Aan de andere kant heb ik er moeite mee, want die blijk van waardering wil ik ook graag op 10 maart of 1 juni of 13 oktober ontvangen. Plus ik werk binnen een publieke omgeving en geven we nu niet onnodig veel gemeenschapsgeld uit? En, hoe zit het met al die mensen die noodgedwongen geen werkgever hebben? Die ontvangen niets, terwijl zij het harder nodig hebben dan wij. Al dit soort gewetensvragen knagen in de maand december aan me.

Vandaag was het zo ver. De kerstborrel met traditiegetrouw het in ontvangst nemen van het kerstpakket. De frisse wind die er woei zorgde ervoor dat alles anders was. Eerst kregen we een zogenaamd in goed Nederlands gezegd “motivational speech” van Koos Moerenhout (ex-wielrenner). Dat ging over samenwerken, communiceren, trots zijn, gaan voor een doel die onbereikbaar lijkt, offers leveren en zo voorts en zo verder. Daarna kregen we een envelop met monopolie geld en konden we ons eigen kerspakket samenstellen. In de grote hal stonden kraampjes van lokale ondernemers opgesteld en daar kon je naar hartenlust je geld achter laten en dus je eigen kerstpakket samenstellen. Nooit meer gezeur dus. Er was namelijk volop keuze: vlees, wijn, tierlatijn, tas, das en boeken. Voor de vorm heb ik rondgekeken en ben daarna op de boekenkraam afgesneld.

Twee boeken rijker, twee plakken chocolade, een donatie voor het goede doel en een (absurd dure) kerststol verder liep ik gelukzalig naar mijn auto, maar toch met een klein onbestemd gevoel in mijn rechterbroekzak.

 

 

New York

Een paar keer per jaar gedraag ik me thuis redelijk onuitstaanbaar. Daar ben ik me zeer van bewust. Toch houdt me dat niet tegen om mijn gedrag aan te passen. Nou ja, ik doe af en toe mijn best.

Nu is er weer zo een periode aangebroken. Het is sowieso de tijd van het jaar om het te doen. Daar maak ik dan ook gebruik van. En, ik kan er gewoon niets aan doen. Het is sterker dan ik zelf. Het neemt alle controle over. Waar heb ik het over? Ik heb het over een steengoed, doch lijvig boek. Zo een boek waar ik in verdwijn en waar ik dus elke minuut die ik eraan kan besteden (en die zijn er met een drukke baan en dito huishouden niet veel) aan wil besteden. Ik wil dan niet bellen met mensen, niet knutselen met kinderen, geen schoonmaakwerkzaamheden doen, niet op bezoek bij pa en ma, geen boodschappen doen en al die andere dingen die een mens op een dag doet. Ik wil het niet, want dit boek heeft me betoverd.

Het gaat om New York van Edward Rutherfurd. Het begint een traditie te worden. Elk jaar als het jaar zijn einde tegemoet treedt lees ik een lijvig boek. Mijn lief en ik geven niets om de viering van Oud en Nieuw. Wat wij dan doen is met toastjes voor de haard zitten, lezen en top 2000 luisteren op de radio. Dit jaar is de keuzen gevallen op New York. Dit boek kreeg ik voor mijn verjaardag van mijn zus. Ik heb Parijs al gelezen. Dat was ook al zo prachtig, maar New York spreekt me nog meer aan omdat ik er veel van leer. Over de koloniale tijd, over de slavenhandel en de rol die Hollanders hebben gespeeld en over de omvorming van Nieuw Amsterdam in New York. Ik leef mee met de hoofdpersonen. Ik zie ze, loop met ze mee, vaar met ze mee, voer gesprekken met ze, rouw om hun doden en voel geluk bij geboorten. Edward Rutherfurd is een meesterverteller. Hij verpakt de geschiedenis in literatuur met romantiek. Vanaf pagina één ben ik betoverd en dus niet te genieten voor mijn omgeving.

En voor wat deze blog betreft. Eén tip: lees dat boek. Ik ga kruip nog wat verder in mijn cocon.

Malala

In mijn galerij van bijzondere en inspirerende vrouwen mag Malala Yousafzai niet ontbreken. Volgens mij kent iedereen haar inmiddels wel. Zij is de jongste vrouw die ooit de Nobelprijs voor de Vrede ontving. Om die prijs te krijgen, heeft ze een pijnlijke weg moeten bewandelen.

Malala wordt geboren in een dorpje in Pakistan op 12 juli 1997. Ze is de dochter van een leraar en ontwikkelt al op vroege leeftijd honger naar kennis. Ze wil lezen, leven en over de wereld leren. Sinds de Taliban in haar regio de macht heeft overgenomen mogen meisjes niet naar school. Het onderwijs waar Malala naar snakt is niet voor haar weggelegd. Op elf jarige leeftijd begint ze een blog op de website van de BBC waarin ze in dagboekvorm schrijft over de gewelddadigheden van de Taliban en over haar honger naar kennis.

Kritiek wordt niet getolereerd door de Taliban. Er wordt een aanslag op haar leven gepleegd. Doelbewust stapt een Talibanstrijder in de bus waar ze in zit. Roept haar naam “Wie is Malala”, krijgt haar in het vizier en schiet haar in haar gezicht. Ze overleeft deze aanslag en wordt voor de nodige medische behandelingen en bescherming naar Engeland overbracht.

Het is geen wonder dat Malala de aanslag overleeft. Het heeft zo moeten zijn. Dat weet ik zeker. Malala wordt na haar herstel een boegbeeld, een spreekbuis voor al die kinderen (miljoenen meiden en jongens) die geen basis onderwijs krijgen. Elke kans grijpt Malala aan om aandacht te vragen voor dit schrijnende probleem. Ze is inmiddels overladen met prijzen, ere metaal en onderscheidingen. Er is zelfs een asteroïde tussen Mars en Jupiter naar haar vernoemd.

Al die erkenning is mooi en terecht. Deze jonge vrouw, die ook nog eens met haar zeventien jaar de jongste Nobelprijs winnaar is, is een voorbeeld. Een voorbeeld, wederom, die laat zien dat 1 mens de wereld kan laten luisteren. Dat één jonge vrouw de wereld kan beroeren, ontroeren, overtuigen, motiveren, inspireren en aan het werk zetten. Als één jonge vrouw dit kan, hoe zou de wereld er dan uitzien als alle vrouwen de handen op elkaar zetten en een “Nee” uitspreken tegen geweld en onderdrukking? De kracht die wij in ons hebben is ongelooflijk sterk.

Soms klaag ik wel een over mijn bestaan en zwelg in een soort van medelijden. En dan spreek ik mezelf toe en denk aan Malala. Bij geen enkele benadering staat mijn leven in verhouding met dat van haar. Daar aan denkend brengt me met beide voeten terug op de grond, met een grote smak.

 

Goeroe

Vandaag heb ik weer eens ervaren hoe wij mensen hetzelfde zijn. We hebben allemaal verdriet, kennen geluk. Lachen, huilen, voelen, ervaren. Allemaal maken we dezelfde dingen mee. Misschien niet precies in dezelfde vorm, maar het gaat altijd over liefde, verliezen, angst, hoop, verdriet, geluk, pijn.

Vandaag heb ik ook ervaren dat je de pijn van een ander kunt voelen. Je kunt het zien aan de blik in de ogen, de schouders die hangen, de lippen die trillen en de waterlanders die losbreken als je zegt dat de ander zijn verdriet mag toestaan. Soms krijg ik echt een fysieke reactie van de emotie van de ander. Dat is heel bijzonder om te ervaren. Hoe ouder ik word hoe meer ik opensta voor die gevoelens en hoe meer ik er ook mee doe als ik merk dat die ander er ook voor openstaat. Het is fijn om een luisterend oor te bieden en vanuit je eigen ervaring aan te kunnen geven dat het goed is. Dat iemand goed is zoals die is.

Vandaag voelde ik me even een goeroe en dan zo eentje in de positieve zin van het woord en niet zo één met 65 Porsches. Volgens mij zijn we allemaal goeroes. De basis van menszijn is dat je de capaciteit hebt om te luisteren en met elkaar te praten. Communicatie op een dieper niveau en elkaar helpen waar kan. Ook is het fijn als je iemand hebt die je ziet, echt ziet en doorziet. De façade van make-up voorbij. Elkaar zien zoals we zijn, puur en met emotie.

Ik ben ook eens doorzien. Een docente op de middelbare school doorzag me. Die slechte schoolresultaten die ik op dat moment had, kwamen voort uit een diepgeworteld verdriet. Zij zag dat en verkeerde in de positie om mij een voldoende te geven zodat ik wel naar de volgende klas kon gaan. Zij zag dat er meer in me zat dan die zwarte leren jas en dat lange sluike haar. Zij was op dat moment mijn goeroe. Zij zorgde ervoor dat er iets gebeurde waardoor mijn leven veranderde, voorgoed.

Laten we de goeroe in onszelf omarmen en die ander zien of doorzien. Zo komen we als mensen verder in het leven dat we delen en gemeen hebben met elkaar.

 

Man

De man komt thuis
staat op de mat
staart naar de vloer
jas druipt nog na
tas naast hem

een scheur in de vloer
zo eentje met ambitie
klein beginnen
groots eindigen
daar staat hij

schoenen uit
blik in de spiegel
verraad meer scheuren
van die soort
die ambities achter zich laten

op sokken verder
de koude vloer op
bewandelt een ander pad
gat in zijn sok
een teen breekt uit

past nog net over de scheur
dat is maar van korte duur
de volgende stap
is al anders
scheuren of niet

vooruit is de weg
nu niet meer twijfelen
alleen maar stappen
over scheuren en paden
naar de warmte in de kamer.

Tellegen

Vandaag was ik in Rotterdam voor mijn werk. Ik was wat eerder vertrokken en struinde wat door de stad. In tegenstelling tot Berlijn kan ik Rotterdam en de architectuur aldaar wel waarderen. Rotterdam ademt iets werelds.
Ik kan het nooit laten om even een taartje te eten bij Donner. Godzijdank is Donner gered en sterker dan ooit teruggekomen. Natuurlijk kon ik het ook niet laten weg te gaan met een paar boeken. Ditmaal drie dichtbundels wel te verstaan. Eentje van Toon van Tellegen. Hij schrijft heel beeldend, maar ook een vleugje mysterie kennen zijn verhalen en ook zijn dichtsels.

Nu ik zelf wat inspiratieloos ben zoek ik mijn heil in gedichten. Dat doet bij mij het schrijversbloed altijd stromen. Het onderstaande gedicht van Toon Tellegen spreekt me aan omdat het verwoord hoe ik me nu voel.

Ik schreef eens

Ik schreef eens op papier van lucht
en alles wat ik schreef was lucht, en alles wat ik dacht,
en toen ik naar buiten keek zag ik een kraai van lucht
boven een bloeiende appelboom in het zonlicht
naast een schutting,
en ik hoorde iets scheuren in de verte,
er werd moedwillig iets verscheurd
ver weg,
nu is het mijn beurt, hoorde ik zeggen,
een pen die krassend
sprak.

Toon Tellegen